Zaman Yolculuğu ile ilgili bir soru...

Arkadaşlar, özellikle de bilimkurgu sevenler, içinizde Robert A. Heinlein'in All You Zombies isimli öyküsünden uyarlanan Predestination isimli 2014 yapımı filmi izleyen veya öyküyü okuyan var mı?
Ben izledim, öykü ve tabii ki filmde zaman yolcuğu ile ilgili ve çok kafa karıştırıcı, bence tamamen paradoks. Okuyan veya izleyenlerin fikirlerini alabilir miyim? Zaman yolculuğu yapılabilseydi böyle bir gerçekleşebilir miydi?


Öyküyü okumayanlar için kısa bir çevirisini buldum , "FİLMİ İZLEMEK İSTEYENLER OKUMASA DAHA İYİ OLUR"

------
Bir adam bara gelir ve barmenle sohbet etmeye başlar ve kendisini 'Evlenmemiş anne' olarak tanımlar. Barmen meraklanınca anlatır...

Kendisi bir kız çocuğu olarak dünyaya gelmiş ve doğumdan hemen sonra bir yetimhanenin önüne bırakılmıştır. O yüzden genç bir kızken kendi kendine söz vermiştir, 'Bir gün bir çocuğum olursa asla onu terk etmeyeceğim' diye. Ama bir gün karşısına bir adam çıkmış ve onu kandırmıştır, adamla beraber olmuş ve hamile kalmıştır ve bu arada adam da ortadan kaybolmuştur.

Doğum çok ama çok zorlu geçmiş, sonunda bir kızı olmuştur. Doğumu gerçekleştiren doktorlar, başta rahmi ve yumurtalıkları olmak üzere bütün üreme organlarını aşırı tahribattan ötürü almak zorunda kalmış ve bu arada onun vücudunun içinde erkek organları da taşıdığını görmüş ve onu bir erkeğe çevirmişlerdir.
O hastanede iyileşmeyi beklerken bebeği hastaneden çalınmıştır... O gün bugün sokaklarda sarhoş biçimde dolaşmaktadır...

Öykü barmeni çok etkiler. Zaten barmen öyle sıradan bir barmen değildir, bir nevi zamanda yolculuk ajanıdır. Bizim adama, 'Gel seninle geçmişe gidelim ve sen seni kandırıp sonra terk eden o adamı bul' der. Adam kabul eder ve birlikte zaman makinesine biner, hamile kaldığı zamandan biraz öncesine giderler.
Barmen adamı orada bırakıp 9 aydan biraz fazla ileriye gider ve hastanede doğmuş olan kız çocuğunu çalar, sonra o bebeği 18 yıl önceye götürüp bir yetimhanenin önüne bırakır. Sonra 18 yıl ileri gider ve adama geri döner.
Adam o sırada bir genç kızla birlikte olmuştur. Adamı alır ve bugüne geri getirir.
Aslında adam, kendi kendisinin hem annesi, hem babasıdır. Ve biraz sonra anlarız, barmen de adamın biraz daha yaşlanmış halidir sadece.
------

beynim sulandı.. Olacağını sanmıyorum zira hem erkek kadın organı bulunduruyor vücut, gerçi zaman yolculuğunun bulunduğu devirde ihtimal olabilir

Akıl karıştırmak için yapmış mümkün değil. Paradoks yok ortada.

Hermafrodit olma durumu günümüzde de var zaten. Çok çok az görülse de bir insan her iki cinsiyete ait organları da taşıyabiliyor. Ama zamanda bu kadar değişikliğe yol açmak bana da çok mümkün değilmiş gibi geliyor

"Bilimsel olarak bakıldığında gerçekte geçmişe yolculuk kesinlikle mümkün değildir. Ancak bilhassa geleceğe yolculuk mümkündür."

Bu olayı en kısa bu şekilde özetleyebilirim. Bundan daha fazlasını istiyorsanız uzun bir araştırma yapmanız gerek ki ben yaptığımda bu sonuca ulaştım

Sorun o değil. Şimdi kişi çift cinsiyetli olabilir. Normal hayatta çift cinsiyetli olanların sadece tek üreme organı aktif oluyor. Bu bilim kurgu olduğuna ikisi de aktif olsun. Ama bir başlangıç yok. Burada bir daire çizmiş zaman içersin de. Ama zamanda her şeyin bir başlangıcı vardır.

@muhibey film izleme listemde. ama az kalsın yazdıklarınızı okuyup filmin konusunu detaylarını öğrenecektim. hızlıca aşağı kaydırdım neyse ki :) Yazının başına uyarı koyarsanız iyi olacak sanırım :)

epichan açıklamış gerçi ama @ordoabchao,insanlarda iki cinsiyete ait organlar verimli döl meydana getiremezler.Bilim- kurgu diye de bu kadar zorlamamak lazım sanki :) Zaman yolculuğuna meraklıysanız ve Anime izlemeyi seviyorsanız(ki bence sevmeseniz de izleyin) SteinS Gate i öneririm.Tutturuuuu

Mindfuck tarzı bir öyküymüş kafam yandı :)

@muhibey zamanda yolculukla ilgili bir şey sormuş, millet çift cinsiyete takmış. Çift cinsiyet için Karanlığın Sol Eli'ni (Ursula Kroeber Le Guin) okuyun.

Fantastik Kurgu ve Bilim Kurgu'da bunula ilgili iki farklı yaklaşım vadır.

1) Zaman bir bütündür ve değiştirilemez. Zamanda yolculuk yaparak geçmişe gidip bir şeyi değiştirirseniz, uzay-zaman bunu tamir ederek normal seyrine döndürmek için en az hasarı verecek yolu izler ve bu "çatlağı" onarır. (Bu onarmada genelde bu çatlağa seebep olan kişinin başına kötü şeyler gelmesine sebep olabilir.) Örneğin, Geleceğe Dönüş 3'te, kötü adamımız geçmişe gider, geçmişteki kendine "müsabaka sonuçları kitapçığı" verir ve buna göre oynayarak zengin olmasını söyler. Eğer film bu maddeye göre yapılmış olsaydı, uzay zaman bu durumu en az zararla düzetmeye çalışırdı. Yani yıllar sonra o adam gene zengin olmayan sıradan birisi olurdu. Bunun için de olması gereken gelecekte en az tahribat olacak şekilde (mesela müsabaka sonuçları değişemez, bu çok sayıda kişiyi ve olayı etkileyeecek bir şeydir) bunu düzeltirdi. Bir şekilde kitapçık yanarak yok olur ya da adam bunu geri gelemeyecek şekilde kaybederdi.

Bu gelecke için de aynısıdır. Bir kişi geleceğe giderek olacakları öğrenip gerçek zaman döndüğünde buna göre hareket edemez, etse de uzay-zaman bunu düzeltir.

2) Kişiler geçmiş ve geleceği değiştirebilirler. Gene geleceğe dönüş filminden olsaydı tarz ıdeğil de olmuş bir örnek vereyim. Doktor geçmişe gider ve Marty'i uyaırı "Dikkatli ol Marty, biz gelecekten geldik ve bu zamandaki marty ve Doktor bizi görmemeli!"

Mantık da bunun üzerine kuruludur. Bir kişi bir zamanda tek bir yerde olabilir gerçeği ile zaman yolculuğu harmanlanır. Geleceğe Dönüş 1'de, 1985'ten 1955'e dönerler. 1955'te yaşayan Doktor, doktorun kendisidir. Gelecekten gelen ise fiziksel anlamda başka birisidir. Çünkü 1955 yılında olması gereken Doctor, karşısında gördüğü ve 1955'te yaşayandır ve kendisi bu zamana ait olmadığı için "Doktor" değildir. Bu noktada zay-zamanda bir bükülme söz konusu ve "bir kişi aynı anda iki yerde olamaz" mantığıyla bu iki kişiye de "Aynı kişi" demek hem doğru (ikisi de aynı doctor'dur, kimlik ve genetik açıdan aynı kişilerdir) hem de yanlıştır (birisi doctor'dur, diğeri gelecekten gelen doctor'dur ve uzay-zamana göre o anda olması gereken yerde değildir ve yapması gerken şeyi yapmıyordur. Çünkü 1955'te yaşayan doktor bunu yapıyordur zaten). Gelecekten gelen doc, 1955'teki doc'un kafasına vurup bayıltabilir. O ana sadece 1955'tek idoktor bayılır, gelecekten gelen bayılmaz. Aslında aynı kişilerdir ama uzay zamana göre aynı kişi olmaları mümkün değildir.

Esas eğelenceli kısım ise, geçmişteki doktorun ölümesidir. Çünkü bu durumda doc 1955'te ölmüş olacak, 1985'te yaşamadığı için de geçmişe gitmesi mümkün olamayacaktır. Nitekim de öyle olur ve geçmişteki karakterlerin ölmesi yada ölüme yaklaşması gelecekten gelenlerin "yok olmasına" sebep olur.

Ancak bu yaklaşımdaki temel kural, gelecekten gelenin geçmişteki haliyle etileşime girrebileceği ve her ne kadar aynı kişiler olsalar da "o zaman diliminde" birbirleriyle bağlantılı ama aynı olmayan kişiler oldukları üzerinedir. Birisi bayılınca diğeri bayılmaz, ancak geçmiştekinin fizisel ya da ruhsal kalıcı bir etkiye maruz kalması (ölüm, çıldırma, bir uzvunu iyileşmeyecek şekilde kaybetme) gelecektekini etkiler.


************************

Uzun oldu :D Umarım açık olmuştur. En sık kullanılan ki yaklaşım bunlardır. Sonuçta ama Bilim-KURGU :D Nasıl kurgulanırsa öyle oluyor (:

@Muhibey sizin söylediğiniz ise ikinciye giriyor. Kişi geçmişe gider(doğmadığı zamana) . O anda kadındır. (Elde var 1 kadın.) Sonra tekrar geçişe gider erkek olarak ve kendisiyle birlikte olur (1 kadın 1 erkek, ama farklı zamanalara ait oldukları için aynı kişi değiller) Sonra da kadın kendiyle olan birlikteliğinden kendini doğurur.

Kurallara aykırı değil :D

SPOİLER:



Interstellar/Yıldızlararsı filmi de tam böyle olmasa da gene bu tatta bir kurgu üzerine kuruludur.




:SPOİLER BİTTİ

@FallenAngel
Gelecek yaklaşımlarını anladım bunları filimlerden biliyorum. Yada fiziksel teorilerden.

Ama hikaye kısmında bir yeri atlıyorsun. kız hali ile erkek halinin oluşturduğu bebek aslında kendisi bu olmaz diyorum ben. Bir başlangıç yok burada. Döngü oluşturmuş bundan dolayı bizim bildiğimiz zaman olaylarına uymuyor. Zaten burada biyolojik olarakta imkan yok. Şimdi diyagram çizdim sırf bunun için :)

Bu olay, dolayısı ile zaman yolculuğu paralel evren teorisi ile açıklanamaz mı?

Başlangıç olarak bir yetişkinin önce bebek olması gerek, ama bebeği doğuran da (annesi ve babası) kendisi. Kendisi olmasa bebek olmaz, bebek olmasa kendisi olmaz. Pek içinden çıkılası bir durum değil.


Michael Chricthon, Zaman Tüneli isimli kitabında paralel evren konusunu benim bile anlayabileceğim şekilde gayet güzel anlatmıştı.


(Dean Koontz'un yıllar önce okuduğum Yıldırım isimli romanında, hatırladığım kadarı ile kişi geçmişte veya gelecekte kendisinin olduğu bir mekana gitmek istediği zaman kesinlikle gidemiyordu. Kendini görmesi veya temas etmesi mümkün olamıyordu.)

Bu durumda Heinlein'i böyle bir öykü yazdığı için tebrik etmek lazım.

Fizikteki benim bildiğim paralel evren teorisi; her evrende bizden bir tane var ama bu evrenlerdeki bizler aynı değil. Burada neden paralel evren teorisi ortaya çıkıyor ona bakmak gerekiyor. Şimdi bir yol var ikiye ayrılıyor. Sen sağdakini yada soldakini seçebilirsin. Sağdakini seçtiğinde, diğer bir taraftanda soldakinin de seçilmesi gerekiyor. İşte bu soldakini seçende paralel evrendeki oluyor. Seçimler farklılık gösterdiği için zaman içinde paralel evrenki senler farklılaşıyorlar. Mesela birisi hukuk okurken birisi öğretmen oluyor misal. Sizin verdiğiniz hikayede paralel evren ilgilimi bir şey görmedim ben.


Şöyle bir şey çizdim anlamak için http://i.hizliresim.com/RbynJ1.jpg

http://www.youtube.com/watch?v=5Huutl7eGTk

bu Michio Kaku'nun konferansında anlattığı bir paradokstu, şu an görünce şaşırdım :)

Büyükbaba paradoksu var zaten zamanda yolculuk hususunda şöyle ki:

Zaman yolculuğu yapan birinin geçmişe gidip dedesinin, babaannesiyle tanışmadan önce ölümüne sebep olduğunu düşünelim. Bu durumda zaman yolcusunun doğumu mümkün olmayacaktır. Böylece geriye dönüp dedesini öldürmesi de mümkün olmayacaktır.

işte bu noktada başta Stephen Hawking, Richard Feynman gibi bilim insanları zaman yolculuğu hususunda yukarıdaki durumun gerçekleşmesini engelleyecek ve şu an bulunamamış bir fizik kuralı olduğunu düşünüyorlar. Yukarıdaki paradoks da bununla bağlantılı aslında. Gelecekte zamanda yolculuk yapma durumumuzda bu durumlara ihtimal vermeyecek bir fizik kuralı var ama biz bunun bilgisine henüz sahip değiliz.

@epichan o konunun farkındayım, Buradaki kuramlara pek uymuyor onu da biliyorum. Misal, (Gene) Geleceğe dönşte yaptıkları bir hata Marty'nin anne ve babasının tanışıp eblenmesine engel olma tehlikesi ve Marty ortadan kaybolmaya başlar (:

AÇIKLAMA: Yukarıda yazdıklarımın aksine, bu tür paradokslara predestination paradox (kader, alınyazısı paradoksu) deniyormuş. Benim 2. türde bahsettiğim "geçmişe gidip büyükbabanı öldürürsen sen de hiç var olmamış olursun" paradoksuna (bu paradoksa da büyükbaba paradoksu deniyormuş) zıt bir paradoksmuş.
All You Zombies de predestination paradox (kader paradoksu garip geldi dilime) türüne örnek. Adamın farklı bir zaman diliminde yaptıkları diğer şeyleri etkilemiyor.

Sonuç oalrak bir paradoks olduğu için de adam gelecekten gelip nasıl kendi doğumunu sağlar sorusuna cevap veremiyoruz. Zaten hikayenin sonunda barmen kendi kendine söylenir: "I know where I came from—but where did all you zombies come from?" (Nereden geldiğimi biliyorum - ama tüm bu zombilerin nereden geliyor?). Hikaye de ismin buradan almış (All You Zombies). Hikaye, yazarın Confession Magazine (itiraf dergisi) için yazdığı bir hikayeymiş ve o dergi için yazdığı hikayelerin genelini Evlenmemiş Anne üzerineymiş.

Tüm bunlar aşağıdaki iki wiki sayfasının deleme ve çevirisidir.

Predestination Paradox (ingilizce): http://en.wikipedia.org/wiki/Predestination_paradox
All You Zombies: http://en.wikipedia.org/wiki/All_You_Zombies

@FallenAngel
Hikayenin son cümlesi anlattı her şeyi :) iyi kafa patlatlattık :D

@themis3
Zaten biz daha zamanı anlamış değiliz. Zaman-evren bağıntısını da tam anlayamadık. Bundan dolayı akıp giden bir nehre benzetiyoruz. Senin dediğini bir belgeselde izlemiştim. Bunlardan bahsediyorlar.

Michio Kaku bir belgesel serisi vardı aklıma getirdin. Işın kılıcı nasıl yapılır gibi bilim kurguda olan şeylerin nasıl olabileceğini anlatıyordu. Ona bakayım.

@epichan izlemediysen hala Interstellar (Yıldızlararası) filmini izle. Bu konuda çok çok başarılı bir film (son yıllarda izlediğim uyarlama olmayan en iyi film). Orada uzay-zaman üzerine farklı bir teori var. Söylememyeyim burada (:

Şimdi bu kadının doğması için, gelecekten bu kadının erkeğe dönüşmüş halinin çıkıp gelmesi gerekir. Ama o bebekken onun geleceği yoktur. Yani demek istediğim, onun büyüyüp kendisinin doğmasına sebep olamaz. Annesine çiçek verebilir, tokat atabilir ama annesiyle sevişemez-ahlakı bakımdan değil, sevişirse kendi geleceği olur ama o daha yumurtada döllenmemiştir bile, nasıl büyüyüp kendisini doğurtacak?-.
Bence kafa karıştırıcı bi hikaye değil sadece "bilimkurgu bu sonuçta, adam 3 kafalı bile olsa normal karşılanır" olayından. Yani bilimkurguda yaratıcı sensin, o evrenin kurallarını sen koyuyorsun. Yani bu konuyu ciddiye alıp almamak arasında gittim geldim.
Ayrıca ekşi'deki adamın dediği gibi crossing over olayı onu tamamen farklı kişi yapacaktır. Kimse kendi kromozomunu kendi oluşturamaz. Oluşturursa o, o olmazdı.
Evet şimdi beynim yandı.

@clockworkalex george orwell yaşasaydı seni ayakta alkışlardı kardeşim.